Етӗрне районӗнчи Ирҫе ялӗнче ҫуралнӑ, халӗ Шупашкарта пурӑнакан Зоя Семёнова паян 90 ҫул тултарнӑ. Ҫав ятпа кинемее Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрӑн пай пуҫлӑхӗ Марина Петрова тата Елена Ефремова социаллӑ ӗҫчен саламланӑ.
Асӑннӑ центр ватӑ ҫынна 2019 ҫулхи ҫу уйӑхӗнченпе пӑхса пулӑшать. Зоя Васильевнӑн упӑшки те, ачисем те пулнӑ-ха. Анчах вӗсем пурнӑҫран уйрӑлса кайнӑ.
Ҫичӗ класс вӗренсе пӗтерсен ял хӗрӗ Шупашкара килсе ӗҫе вырнаҫнӑ. Тепӗр икӗ ҫултан вӑл Мускава тухса кайнӑ. Унта стройкӑра ӗҫлеме пуҫласан штукатур-маляр ӗҫне алла илнӗ. 1957 ҫулта ҫемье ҫавӑрсан упӑшкипе Казахстана тухса кайнӑ, унта 9 ҫул стройкӑра тӑрӑшнӑ хыҫҫӑн Шупашкара таврӑннӑ. Кунта тӗрлӗ ӗҫре тӑрӑшнӑ.
Хӗрлӗ Чутай районӗнче пурӑнакан сусӑр хӗрарӑма газсӑр, канализацисӗр общежитире пӳлӗм панӑ. Ку ҫуртӑн туалечӗ те урамра иккен. Кун пирки хӗрарӑм Раҫҫӗйӗн Следстви комитечен информаци центрне шӑнкӑраласа пӗлтернӗ.
Хӗрарӑм каласа кӑтартнӑ тӑрӑх. Туктамӑш ялӗнчи унӑн уйрӑм ҫуртне ишӗлет тесе йышӑннӑ. Ку вӑл 2012 ҫулта пулнӑ. 2017 ҫулта ӑна Хӗрлӗ Чутайӗнчи Ҫӗнӗ урамри общежитире пӳлӗм уйӑрса панӑ. Пӳлӗмре газ та, канализаци те ҫук, туалет урамра вырнаҫнӑ.
Хӗрарӑм сусӑр, апла пулсан ӑна пурӑнмалли хӑтлӑ ҫуртпа черетсӗрех тивӗҫтермелле. Вырӑнти суд та кун пек йышӑну кӑларнӑ. Апла пулин те вырӑнти тӳре-шара хӗрарӑма пулӑшма васкамаҫҫӗ иккен. Сусӑра аякри пӗр ялта хваттер сӗннӗ-мӗн-ха, анчах унта йӗркеллӗ инфраструктура ҫук иккен.
Халӗ ку ӗҫе РФ Следстви комитечӗн тӗпчевҫисем тӗпчӗҫ.
Пуш уйӑхӗн 14-мӗшӗнче Хӗрлӗ Чутайра «Сӑр тӑрӑхӗ — шахмат тӑрӑхӗ» фестиваль иртрӗ. Кӑҫал ку ӑмӑрту ҫирӗммӗш хут йӗркеленнипе уйрӑмах пӗлтерӗшлӗ пулчӗ. Шахмат ӑстисем Совет Союзӗн Паттӑрӗсен И.В. Индряковпа А.Р. Логиновӑн кубокӗшӗн кӗрешрӗҫ.
Юбилейлӑ хут иртекен спорт мероприятине республикӑри 17 хулапа округран пурӗ 118 ҫын пухӑнчӗ. Хутшӑнакансен ӳсӗмӗ те тӗрлӗрен: чи пӗчӗк выляканӗ халь тин 7 ҫул тултарнӑ пулсан (2019 ҫулта ҫуралнӑ), чи аслӑ хутшӑнаканӗ — 96 ҫулхи ватӑ (1930 ҫулта ҫуралнӑ).
Тӗрлӗ ӳсӗмри абсолютлӑ ҫӗнтерӳҫӗсене — пуҫламӑш класс ачисенчен пуҫласа ӗҫ ветеранӗсем таран — кубоксемпе, медальсемпе тата хаклӑ парнесемпе чысларӗҫ. Ку ӑмӑртура уйрӑм ҫемьесем те, сывлӑхӗпе хавшакрах ачасем те хӑйсен пултарулӑхне кӑтартма пултарчӗҫ.
Пуш уйӑхӗн 20-мӗшӗнче 16 сехетре Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче «Элли Юрьев пултарулӑх йывӑҫҫи» ятлӑ курав уҫӑлӗ. Ӑна Чӑваш Республикин халӑх художникӗ, Чӑваш Республикин литература тата ӳнер енӗре патшалӑх премийӗн лауреачӗ, Шупашкар хулин хисеплӗ гражданинӗ Элли Юрьев ҫуралнӑранпа 90 ҫул ҫитнине халалланӑ.
Элли Юрьев (1936-2001) – XX ӗмӗрӗн иккӗмӗш ҫурринчи Чӑваш Енӗн ӳнер ӗҫӗнче ҫутӑ йӗр хӑварнӑ. Унӑн еткерлӗхӗ хӑватлӑ йывӑҫ пекех.
Элли Михайлович 1936 ҫулхи пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Хӗрлӗ Чутай районӗнче ҫуралнӑ. Тбилиси патшалӑх ӳнер академийӗн ҫырулӑх факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ (1964).
Куравра Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗн коллекцийӗнчи ҫырулӑхпа графика ӗҫӗсемпе паллашма май килӗ.
Художник ҫутҫанталӑк илемӗпе хавхаланнӑ. Элли Юрьев таса тӳпене тата шурӑ пӗлӗте сӑнлама кӑмӑлланӑ.
Унӑн Раҫҫейре, Европа тата Ҫурҫӗр Африка ҫӗршывӗсенче пулнӑ чухне тӑрӑх ҫул ҫӳревӗсенче тунӑ ҫул ҫӳрев тӗрленчӗкӗсем те кӑсӑклӑ та интереслӗ.
Хӗрлӗ Чутай округӗнче «Аваллӑхсӑр малашлӑх ҫук» регионсем хушшинчи фестиваль иртнӗ. Вӑл республика ҫыннисене тата кӳршӗ регионсенчен килнӗ хӑнасене пӗрлештернӗ. Хӗрлӗ Чутайри вӑтам шкул тӑваттӑмӗш ҫул ӗнтӗ хӑй патне пухать.
Фестивале Чӑваш Республикин Вӗренӳ институчӗ тата Хӗрлӗ Чутайри вӑтам шкул пӗрле йӗркеленӗ.
Фестиваль программи сакӑр секцирен тӑнӑ:
1. «Халӑх хитре — йӑлипе»,
2. «Халӑх юрри-кӗвви — чунӑм уҫҫи»,
3. «Ай, ташлар-и ташшине…»,
4. «Халӑхсен туслӑхӗ — ҫӗршыв мӑнаҫлӑхӗ»,
5. «Халӑх йӑли — пурнӑҫ йӗрки»,
6. «Ҫӗр пин тӗрӗ ҫӗршывӗнче»,
7. «Туслӑх асамачӗ»
8. «Пирӗн ҫемьен юратнӑ наци апачӗ».
Фестиваль хӑнисен йышӗнче паллӑ телерадиожурналистсем, ҫыравҫӑсем, художниксем тата ыттисем пулнӑ. Хӑнасем культура еткерне упраса хӑварасси питӗ пӗлтерӗшлӗ пулнине палӑртнӑ. Чӑваш халӑх поэчӗ Раиса Сарпи фестивале чӑтӑмсӑррӑн кӗтнине пӗлтернӗ.
Хӗрлӗ Чутай округӗнче республика шайӗнчи «Чи лайӑх класс ертӳҫи» конкурсӑн муниципаллӑ тапхӑрӗ иртнӗ. Унта ултӑ шкултан ултӑ педагог хутшӑннӑ. Вӗсем ачасемпе калаҫу ирттернӗ, хӑйсемпе паллаштарнӑ тата лекци вуланӑ.
Пӗтӗмлетӳ тӑрӑх, Питӗркасси шкулӗнчи Ольга Фондеркина ҫӗнтерӳҫӗ пулса тӑнӑ. Вӑл Хӗрлӗ Чутай округӗн чысне 2026 ҫулхи нарӑсӑн 24-мӗшӗнчен пуҫласа пуш уйӑхӗн 13-мӗшӗччен республика шайӗнче хӳтӗлӗ.
Иккӗмӗш вырӑна Ҫӗнӗ Атикасси шкулӗнчи Валентина Ядранская, виҫҫӗмӗшне – Хӗрлӗ Чутай шкулӗнчи Ирина Захарова йышӑннӑ.
Номинацисенче ҫаксем палӑртнӑ: Сергей Мигушкин (Атнар шкулӗ) — «Улшӑнусен лидерӗ», Светлана Фондеркина (Мӑн Этмен шкулӗ) — «Кашниншӗн тӑрӑшакан», Вера Артемьева (Мишеркасси шкулӗ) — «Ырӑ кӑмӑллӑхпа чӑтӑмлӑх».
Хӗрлӗ Чутай округӗнче пурӑнакан йӗкӗреш Нинӑпа София Охтеркинсем 87 ҫул тултарнӑ.
Нина Ивановнӑпа София Ивановна ҫак районтах Пантьӑк ялӗнче 1939 ҫулхи нарӑсӑн 18-мӗшӗнче ҫуралнӑ. Иккӗшӗ те – вӑрҫӑ ачи, вӗсем «Искра» колхозра чылай ӗҫленӗ, иккӗшӗн пӗтӗмӗшле стажӗ 120 ҫулпа танлашать. Иккӗшӗ халӗ 21 мӑнукпа тата кӗҫӗн мӑнукпа савӑнса пурӑнаҫҫӗ.
Шупашкар округӗнчи Качакасси ялӗнче шыв башни персе аннӑ. Кун пирки «Пуринчен малтан» телеграм-канал та, «Контактра» халӑх тетелӗнчи «Вести Чувашии» ушкӑн та пӗлтернӗ.
Башня мӗншӗн ӳкнӗ? Кун пирки информаци ҫук. Анчах сӑнӳкерчӗке пӑхсан ҫакӑ паллӑ: башня вӑйлах тутӑхнӑ, кивӗ. Унпа ял ҫыннисем усӑ курнӑ-и е ҫук-и — ку та паллӑ мар.
Сӑмах май, 2023 ҫулта Хӗрлӗ Чутай округӗнче вӗр ҫӗнӗ башня персе аннӑччӗ.
Хӗрлӗ Чутай округӗнчи Питӗркассинчи Фондеркинсем изумруд туя паллӑ тунӑ.
Николай Ивановичпа Галина Акимовна пӗр-пӗрне ачаранах паллаҫҫӗ – вӗсем пӗр шкулта вӗреннӗ. Хӗрпе каччӑлла ҫулталӑк ытла ҫӳресен ҫамрӑксем 1971 ҫулхи кӑрлачӑн 25-мӗшӗнче пӗрлешнӗ.
Галина Акимовна Хӗрлӗ Чутай райповӗн кӗнеке лавккинче 30 ҫул тӑрашнӑ, ӗҫ ветеранӗн ятне тивӗҫнӗ. Николай Иванович салтака кайичченех ҫар комиссариачӗн направленийӗпе фельдшера вӗреннӗ. Ҫарта фельдшер пулнӑ, унтан таврӑнсан Хӗрлӗ Чутай районӗн пульницинче ӗҫне малалла тӑснӑ. Унӑн медицинӑри стажӗ – 45 ҫул. Ӑна «СССР сывлӑх сыхлавӗн отличникӗ» хисеплӗ ят панӑ.
Фондеркинсем виҫӗ ача ӳстернӗ: Альбина, Юрий тата Светлана.
Республикӑра «Ҫулталӑкри ҫемье» конкурса пӗтӗмлетнӗ. Унта Хӗрлӗ Чутай округӗнчи Хушавӑш ялӗнче пурӑнакан Алякинсем ҫӗнтернӗ. Чыслав Чӑваш патшалӑх филармонийӗнче иртнӗ.
Ҫемье пуҫӗ Дмитрий Сергеевич ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнать , унта вӑл 2022 ҫултанпа. Вӑл Жуков орденне тата тӗрлӗ медале тивӗҫнӗ. Мӑшӑрӗ Светлана Валериевна – Тӑван ҫӗршыв воинӗсен ҫемйисен комитечӗн хастарӗ. Кунсӑр пуҫне вӑл – ял старости. Алякинсен икӗ хӗр ҫитӗнет.
Конкурсра ҫӗнтернӗ ҫемьене Дипломпа тата 50 пин тенкӗлӗх сертификатпа чысланӑ.
+17.7 °C